Akalazya

Akalazya nedir ?

Akalazya yemek borusunun hareket bozukluğu sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Yemek borusu ağız yoluyla alınan besinleri sindirimin başladığı yer olan mideye ulaştırır. Bunun olabilmesi için ağızda yutmaya hazır hale gelen besinler yutkunma eylemi ile dil kökü ile damak arasında sıkıştırılır, bu arada solunum yolu kapanır, yemek borusunun üst tarafı gevşer ve besinler yemek borusuna doğru itilir. Yemek borusuna gelen besinlerin mideye doğru ilerleyebilmesi için yemek borusunda yukarıdan aşağı doğru peristaltik dediğimiz yılankavi hareketler oluşur. Bu hareketlerin başlaması ile yemek borusu ile midenin birleştiği yerdeki kaslar da gevşer. Böylece besinlerin midye girişinde bir engel kalmaz. Akalazya denilen hastalıkta yutkunma eylemi sonrasındaki peristaltik dalgalar oluşmaz ve yemek borusu-mide bileşkesindeki kaslar gevşemez, böylece yutulan besinlerin mideye girişi engellenmiş olur. Besinler yemek borusunda birikir.

Akalazyada şikayetler nelerdir?

Başlıca şikayet yutma zorluğudur. Yutma zorluğu hem katı, hem de sıvılarla olur. Yemek borusunda biriken besinler geri gelebilir, solunum yollarına, akciğere kaçabilir. Yemekten kaçınan kişide zayıflama oluşur. Bazı akalazya tiplerinde yutma zorluğuna göğüs ağrısı da eşlik edebilir.

Akalazya teşhisi nasıl konulur?

Kesin teşhis yemek borusu hareketlerini objektif olarak ölçen motilite çalışmaları ile konulur. Yutma zorluğu olan hastada ilaçlı yemek borusu filmi ya da endoskopik muayene ile akalazyadan kuşkulanılabilir. Ancak tanının doğrulanması için motilite tetkiki zorunludur. Ayrıca yutma zorluğuna neden olan diğer nedenlerin dışlanması için de endoskopik tetkik gereklidir.

Akalazya nasıl tedavi edilir?

Hastalığın tamamen ortadan kaldırılması, yemek borusu hareketlerinin normale getirilmesi mümkün değildir. Tıbbi olarak yapılabilen hastanın yutma sorununu ortadan kaldırmak, besinlerin takılmadan mideye ulaşmasını sağlamaktır. Bu amaçla yemek borusu mide bileşkesindeki kaslar gevşetilerek, peristaltik dalgalar olmaksızın besinlerin yemek borusundan mideye geçişi sağlanır. Bunu sağlayacak bir ilaç mevcut değildir. Tedavide kullanılan başlıca 3 yöntem mevcuttur:
 

1.Cerrahi tedavi ile yemek borusu ile midenin birleştiği bölgedeki kaslar kısmen kesilerek bu alan genişletilir. En etkin tedavi olmasına karşın günümüzde kullanımı giderek azalmaktadır. Balon uygulamlarının başarısızlığında ya da genç hastalarda tercih edilebilir. Riski düşüktür. Ancak her ameliyatta olabilecek riskler burada da mevcuttur.
 

2.Balonla uygulaması günümüzde en yaygın kullanılan yöntemdir. Hastaların %70’inde tek uygulama ile uzun yıllar devam eden iyilik sağlanabilir. Bazı hastalarda ise tekrarlayan balon uygulamaları gerekli olabilir. En sık kabul gören yöntemdir. Başlıca riskleri kanama ve delinme komplikasyonlarıdır. Yaklaşık %5-7 oranında olan bu komplikasyonlar sıklıkla ameliyata gerek kalmadan tedavi edilebilir. 
 

3.Botox injeksiyonu  vücudun farklı bölgelerindeki uygulamalardaki kas gevşetici etkisinden yararlanılır. Kasları gevşeterek, besinlerin mideye geçişini kolaylaştırır. Uygulanması çok kolaydır. Ciddi bir riski yoktur, ancak uygulamanın etkisi 6-12 ay devam eder, bu nedenle sürekli tekrarı gerekir. Diğer tedavi yöntemlerinin uygulanamadığı, yaşlı ve komplikasyon riskinin fazla olduğu hastalarda tercih edilebilir.

Tedavi sonrası takip nasıl olmalıdır ?

Başarılı bir tedavi sonrası oluşabilecek en önemli sorun reflüdür. Kasların gevşetilmesi mide içeriğinin yemek borusuna kaçışını yani reflüyü kolaylaştırır. Bu nedenle tedavi sonrası hastalar reflüye yönelik aydınlatılır ve bu yönde tavsiyelerde bulunulur. Gereken hastada reflüye yönelik tedavi uygulanır. Balon uygulaması sonrası nüks olduğunda tedavinin tekrarı gerekli olabilir. Tartışmalı olmakla birlikte, düşük olasılıkla akalazya hastalarında kanser gelişme olasılığı vardır. Bu nedenle hastaların tedavi sonrası 2-3 yıl ara ile endoskopi yaptırmaları tavsiye edilir.



Bu makale 909 kez okundu.